• img1
  • img2
  • img3
  • img5
  • img4

1η Απριλίου 2021

1η Απριλίου 1955 - 1959

«Με τη βοήθεια του Θεού, με πίστη εις τον τίμιο αγώνα μας , με τη συμπαράσταση ολόκληρου του ελληνισμού και με τη βοήθεια των Κυπρίων, αναλαμβάνουμε τον αγώνα για την αποτίναξη του αγγλικού ζυγού, με σύνθημα εκείνο το οποίο μας κατέλιπαν οι πρόγονοί μας:΄΄Η ταν ή επί τας΄΄. Έλληνες, όπου και να βρίσκεστε, ακούστε τη φωνή μας: Εμπρός! Όλοι μαζί για τη λευτεριά της Κύπρου μας».

Αυτά, μέσα σε άλλα, έγραφε η πρώτη προκήρυξη της Εθνικής Οργάνωσης Κυπρίων Αγωνιστών (Ε.Ο.Κ.Α.), που κυκλοφόρησε την 1η Απριλίου 1955. Οι νέοι της Κύπρου με την καθοδήγηση του Εθνάρχη Μακαρίου και του αρχηγού Διγενή, ξεκινούσαν ένα απελευθερωτικό αγώνα εναντίον των Άγγλων κατακτητών με στόχο την ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα. Αυτή ήταν άλλωστε και η απαίτηση ολόκληρου του κυπριακού ελληνισμού, που 5 χρόνια πριν με το ενωτικό δημοψήφισμα της 15ης Ιανουαρίου του 1950 ζητούσε την ένωση. Οι Έλληνες της Κύπρου κατάλαβαν πως μόνο με τον ένοπλο αγώνα οι Άγγλοι θα άφηναν ελεύθερο το νησί. Έτσι, τέτοια μέρα πριν από 66 χρόνια οι κάτοικοι των πόλεων ξύπνησαν τα χαράματα από εκρήξεις. Ήταν οι βόμβες που η Ε.Ο.Κ.Α. είχε τοποθετήσει σε κτίρια της αγγλικής διοίκησης. Το νέο είχε κυκλοφορήσει γρήγορα: Οι σκλάβοι πήραν τα όπλα και ζητούν ελευθερία.

Σε αυτό των αγώνα ήταν όλοι παρόντες: Οι μαθητές που με τις μαχητικές τους διαδηλώσεις κρατούσαν αναμμένη τη φλόγα του αγώνα,οι μαθήτριες που γίνονταν συχνά τα νεύρα του αγώνα με τις επιστολές και τα φυλλάδια  που με κίνδυνο μετέφεραν στις σχολικές τους τσάντες. Οι απλοί άνθρωποι που πρόσφεραν καταφύγιο στους κυνηγημένους αντάρτες, όλοι αυτοί που μετέφεραν τρόφιμα στις κρυψώνες τις Ε.Ο.Κ.Α., οι άνθρωποι των γραμμάτων που με τα ποιήματά τους εμψύχωναν, έδιναν θάρρος. Σημαντική ήταν και η προσφορά της Κύπριας μάνας, από τα σπλάχνας της οποίας γεννήθηκαν οι λεβέντες της Ε.Ο.Κ.Α. Έμαθε το γιο της να αντέχει τα βασανιστήρια, τις δυσκολίες του αγώνα, να έχει τη θηλειά της αγχόνης στο λαιμό και να στέκει περήφανος. Τον έστειλε αντάρτη στα βουνά και του έδωσε την ευχή της.

Ο αγώνας των Ελλήνων της Κύπρου εναντίων των Άγγλων αποικιοκρατών ήταν άνισος. Οι λίγοι αντάρτες της Ε.Ο.Κ.Α. ήταν άπειροι και εκπαιδεύτηκαν στα λιγοστά και παλιά όπλα που είχαν μέσα σε λίγες νύχτες. Αντίθετα οι Άγγλοι στρατιώτες ήταν πολύ περισσότεροι, καλά εκπαιδευμένοι για τον πόλεμο και είχαν στη διάθεσή τους τα πιο σύγχρονα όπλα της τότε εποχής. Υστερούσαν όμως από τους Έλληνες της Κύπρου, όπως μας έδειξαν τα γεγονότα, στη ψυχή και την παλληκαριά. Από την πρώτη κιόλας νύχτα του αγώνα πέφτει νεκρός από ηλεκτροπληξία ο Μόδεστος Παντελή από το Λιοπέτρι, όταν προσπάθησε να αποκόψει τα ηλεκτροφόρα καλώδια που μετέφεραν ρεύμα στην Αμμόχωστο.Ο κατάλογος των ηρωικών νεκρών που άνοιξε ο Μόδεστος είναι μακρύς.Θα τον κλείσει ο Σάββας Ροτσίδης από το Μάμμαρι, ο τελευταίος ήρωας της Ε.Ο.Κ.Α., που έπεσε νεκρός από σφαίρες Άγγλων στρατιωτών στις 25 Νοεμβρίου του 1958.

Σε όλους αυτούς τους ηρωικούς μας νεκρούς του Απελευθερωτικού Αγώνα της Ε.Ο.Κ.Α. 1955-59, οφείλουμε τον ελεύθερο αέρα που αναπνέουμε σήμερα, έστω και σε ημικατεχόμενη πατρίδα.  Στη σημερινή κατάσταση που έχει δημιουργηθεί με την τουρκική εισβολή του 1974, οι μορφές των ηρώων μας είναι πηγή θάρρους, υπομονής και αγώνα μέχρι την απελευθέρωση της Κύπρου. Ας έχουμε συνέχεια στο μυαλό, μικροί και μεγάλοι, ότι ο Αυξεντίου, ο Μάτσης, ο Παλληκαρίδης και οι υπόλοιποι ήρωες, δε θυσίασαν τη ζωή τους για να κυματίζει η τουρκική σημαία στο κάστρο της Κερύνειας, στο μοναστήρι του Αποστόλου Αντρέα, στην αρχαία Σαλαμίνα και στους Σόλους.

 

Συντελεστές εκδήλωσης:

Επιμέλεια/ Σύνθεση Ντοκυμαντέρ: Ντία Περικλέους, Φιλόλογος

Μουσική: Χάρης Ψυλλίδης, καθηγητής Μουσικής

Επιμέλεια: Άντρη Νεοφύτου, Β.Δ. Φιλόλογος

Γενική Επιμέλεια: Λουḯζα Σαζού, Β.Δ. Αˈ, καθηγήτρια Χημείας